Sejm uchwalił ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która ma regulować rynek AI w Polsce. Nowe przepisy wdrażają unijny AI Act, wprowadzając państwowy nadzór nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Firmy muszą przygotować się na stopniowe wejście w życie regulacji, które obejmą zarówno systemy wysokiego ryzyka, jak i ogólnego przeznaczenia.
Co oznacza powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI)?
KRiBSI będzie centralnym organem nadzorującym rynek AI w Polsce, pełniąc rolę pojedynczego punktu kontaktowego dla przedsiębiorców i obywateli. Do jej głównych zadań należy nadzór rynku nad modelami i systemami AI oraz rozpatrywanie wniosków dotyczących wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku systemów AI wysokiego ryzyka (dane: gov.pl). Komisja będzie również przyjmować zgłoszenia o poważnych incydentach związanych z AI oraz rozpatrywać skargi osób dotkniętych działaniem systemów sztucznej inteligencji. Organ ma także współpracować z instytucjami publicznymi i organami nadzoru w sprawach związanych z AI, w tym z Komisją Europejską i Radą ds. AI (dane: kpmg.com). Przy Komisji ma działać Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji jako organ opiniodawczo-doradczy.
Jakie są kluczowe terminy wdrożenia unijnego AI Act w Polsce?
Wdrożenie AI Act w Polsce będzie stopniowe, z kluczowymi datami w lutym i sierpniu 2025 roku oraz sierpniu 2026 roku. Unijny AI Act został przyjęty w 2024 roku przez Parlament Europejski i Radę UE, a jego wejście w życie nastąpiło 1 sierpnia 2024 roku (dane: gov.pl). Polska ustawa implementująca te przepisy przewiduje następujące etapy: 2 lutego 2025 roku mają wejść w życie przepisy dotyczące zakazanych praktyk AI. Sierpień 2025 roku to termin wejścia w życie regulacji dotyczących określenia organu nadzoru rynku, modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz kar za naruszenia. Przepisy dotyczące AI wysokiego ryzyka zaczną obowiązywać w sierpniu 2026 roku, a w niektórych przypadkach nawet rok później (dane: legalis.pl).
Jak polskie firmy wykorzystują sztuczną inteligencję w porównaniu do Unii Europejskiej?
W 2024 roku 5,9% polskich przedsiębiorstw korzystało z AI, co stanowi wzrost, ale nadal jest poniżej średniej unijnej. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), odsetek firm wykorzystujących sztuczną inteligencję w Polsce wzrósł z 3,7% w 2023 roku do 5,9% w 2024 roku (dane: ifirma.pl). Mimo tego wzrostu, Polska nadal pozostaje w tyle za średnią unijną. W 2024 roku w Unii Europejskiej 13,48% przedsiębiorstw wykorzystywało AI (dane: pie.net.pl). Nowe regulacje mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i przejrzystości w rozwoju AI, co może wpłynąć na dalsze tempo adopcji tej technologii w polskim biznesie.
Jakie wsparcie finansowe dla wdrożeń AI i cyfryzacji oferuje PARP?
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oferuje szereg programów wsparcia dla MŚP na cyfryzację i wdrożenia AI, z dofinansowaniem sięgającym nawet 80%. Przedsiębiorcy mogą ubiegać się o środki w ramach programów takich jak Ścieżka SMART z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), gdzie dofinansowanie dla MŚP wynosi typowo 60-75%, a budżety projektów wahają się od 1 mln zł do 25 mln zł (dane: algorcomp.pl). Krajowy Plan Odbudowy (KPO) w ramach komponentu A2.1.1 oferuje maksymalne dofinansowanie na poziomie 80% dla MŚP na cyfryzację, przy budżetach projektów od 0,5 mln zł do 4 mln zł. PARP ogłasza również konkursy na cyfryzację i robotyzację z maksymalnymi kwotami do 400 tys. zł, 7 mln zł oraz 18 mln zł, w zależności od naboru (dane: parp (źródło: parp).gov.pl). Agencja zapowiedziała także pilotaż „Inno_Lab Pilotaż AI”, wspierający wdrożenia AI dla MŚP w branżach priorytetowych, z łączną wartością 15 projektów do 7,7 mln zł. Łączna wartość naborów ogłoszonych przez PARP do końca 2025 roku przekracza 19,7 mld zł (dane: parp (źródło: parp).gov.pl).
Polskie firmy muszą teraz dokładnie przeanalizować nowe przepisy AI Act i dostosować swoje systemy do nadchodzących regulacji. Przedsiębiorcy powinni również aktywnie monitorować dostępne programy wsparcia PARP, aby wykorzystać dofinansowanie na wdrożenie AI i cyfryzację, co pozwoli im zachować konkurencyjność na zmieniającym się rynku.
