Rząd zajął się projektem ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych, który ma objąć przychody osiągnięte w 2026 roku. Propozycja, określana jako windfall tax, ma na celu opodatkowanie firm paliwowych, które odnotowały zwiększone marże w wyniku zawirowań na rynku ropy naftowej. Przedsiębiorcy z sektora paliwowego muszą przygotować się na nowe obciążenie, które ma charakter epizodyczny i retrospektywny.
Co zakłada projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków?
Projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu, opublikowany na stronie gov.pl 19 maja 2026 roku, wprowadza nową daninę publiczną. Podatek ma objąć wyłącznie tę część przychodów, która przekracza standardowe warunki rynkowe. Stawka podatku została ustalona na poziomie 75% podstawy opodatkowania. Podstawę tę stanowi nadwyżka przychodów ze sprzedaży paliw ponad poziom wyznaczony przez średnią marżę sprzedaży z 2025 roku, powiększoną o 20% (dane: gov.pl (źródło: gov.pl)).
Celem projektu jest pozyskanie środków na działania osłonowe na rynku paliw, co stanowi odpowiedź na wyjątkowe uwarunkowania geopolityczne i gospodarcze. Zakłócenia w globalnym łańcuchu dostaw ropy naftowej oraz skokowy wzrost jej cen na rynkach światowych, wywołane konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie, doprowadziły do nadzwyczajnych zysków w sektorze.
Jakie firmy obejmie nowy podatek?
Podatnikami podatku od nadzwyczajnych zysków będą przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie wytwarzania paliw ciekłych lub importu oraz nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw ciekłych. Projekt obejmuje firmy działające w Polsce w okresie od 1 marca 2026 roku do 31 grudnia 2026 roku (dane: gov.pl (źródło: gov.pl)). Zgodnie z założeniami, podatek ma dotyczyć podmiotów spełniających określony próg udziału przychodów z paliw. Ważnym elementem jest wyłączenie z zakresu podmiotowego mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, co ma chronić mniejsze podmioty przed dodatkowym obciążeniem.
Projekt ma charakter epizodyczny, co oznacza, że jest to jednorazowa danina, a nie stały element systemu podatkowego. Jego zastosowanie jest ograniczone do konkretnego okresu, co ma zapobiec długoterminowemu obciążeniu sektora.
Ile wyniosą planowane wpływy do budżetu?
Zgodnie z oceną skutków regulacji (OSR) projektu, łączne wpływy z windfall tax mają wynieść około 5 mld zł za okres od marca do grudnia 2026 roku (dane: gov.pl (źródło: gov.pl)). Szczegółowy podział przewiduje, że w 2026 roku do budżetu wpłynie 4,75 mld zł, natomiast pozostałe 0,25 mld zł zostanie zaksięgowane w 2027 roku jako zaliczka za grudzień 2026 roku.
Środki pozyskane z tego podatku mają być przeznaczone na finansowanie działań osłonowych na rynku paliw. Ma to na celu złagodzenie skutków wysokich cen energii dla konsumentów i przedsiębiorstw, co stanowi kluczowy kontekst celowości wprowadzenia daniny.
Kiedy firmy zapłacą pierwsze zaliczki?
Projekt ustawy przewiduje, że pierwsza zaliczka na poczet podatku od nadzwyczajnych zysków zostanie zapłacona do 25 sierpnia 2026 roku (dane: gov.pl (źródło: gov.pl)). Zaliczka ta będzie dotyczyć przychodów osiągniętych w okresie od 1 marca do 31 lipca 2026 roku. Fakt, że podatek obejmuje okres rozpoczynający się przed wejściem w życie ustawy, oznacza jego retrospektywne zastosowanie.
Retrospektywny charakter daniny może stanowić wyzwanie dla przedsiębiorców, którzy będą musieli rozliczyć się z zysków osiągniętych w przeszłości, bez wcześniejszej świadomości o nowym obciążeniu. Firmy muszą zatem szybko dostosować swoje systemy księgowe i finansowe do nowych wymogów.
Wprowadzenie podatku od nadzwyczajnych zysków dla firm paliwowych oznacza dla przedsiębiorców konieczność pilnej analizy struktury przychodów i marż z 2025 i 2026 roku. Firmy objęte projektem muszą przygotować się na zapłatę pierwszej zaliczki w wysokości 75% nadwyżki zysków do 25 sierpnia 2026 roku, co może znacząco wpłynąć na ich płynność finansową w trzecim kwartale.
