Projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, który ma zostać złożony w Sejmie przez posła Bartosza Romowicza z Polski 2050, ma na celu wprowadzenie odszkodowań dla przedsiębiorców turystycznych. Propozycja dotyczy rekompensat za utracone korzyści wynikające z odwołanych rezerwacji, spowodowanych obawami turystów przed drapieżnikami. Obecne przepisy nie przewidują takiej formy wsparcia, koncentrując się na szkodach bezpośrednich.
Co zmienia projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody dla przedsiębiorców?
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody rozszerza zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez gatunki chronione, w tym niedźwiedzie, o utracone korzyści przedsiębiorców. Dotychczasowe regulacje koncentrowały się na rekompensowaniu realnych szkód materialnych, pomijając straty wynikające z niezrealizowanych przychodów. Nowe przepisy mają objąć również szkody wyrządzone przez żubry, wilki, rysie i bobry.
Przedsiębiorcy, którzy będą ubiegać się o odszkodowanie za utracone korzyści, będą musieli udowodnić, że rezerwacja została odwołana bezpośrednio z powodu obaw przed chronionymi zwierzętami. Ciężar dowodu spoczywać będzie na wnioskującym. Według zapowiedzi, pomoc ta ma mieścić się w ramach pomocy publicznej, co oznacza, że nie będzie wymagała notyfikacji w Komisji Europejskiej. W Polsce na koniec 2025 roku funkcjonowało prawie 5 400 organizatorów turystyki, a 28,8 tys. obiektów noclegowych działało w lipcu 2025 roku (dane GUS, stat.gov (źródło: stat.gov).pl).
Jak niedźwiedzie wpływają na branżę turystyczną w Polsce?
Obecność niedźwiedzi w regionach turystycznych, takich jak Tatry i Bieszczady, wpływa na branżę turystyczną głównie pośrednio, poprzez wzrost liczby obserwacji i komunikatów ostrzegawczych. W polskich Tatrach populacja niedźwiedzi liczy co najmniej 64 osobniki (raport IOP PAN, 2026), a rosnąca presja turystyczna zwiększa ryzyko spotkań. Chociaż nie ma danych wskazujących na trwałe załamanie ruchu turystycznego, częste doniesienia o niedźwiedziach na szlakach mogą wywoływać obawy u turystów, prowadząc do odwoływania rezerwacji.
W Bieszczadach, mimo obecności niedźwiedzi, wskaźniki turystyczne pozostają wysokie. W czasie długich weekendów obłożenie w około 200 obiektach w gminie Cisna wynosiło blisko 90% (money.pl), co sugeruje, że sama obecność tych zwierząt nie zawsze obniża znacząco popytu turystycznego. Jednak dla pojedynczych przedsiębiorców, zwłaszcza w mniejszych pensjonatach, odwołane rezerwacje mogą stanowić istotne straty finansowe.
Jakie są perspektywy dla przedsiębiorców z branży turystycznej?
Wprowadzenie możliwości ubiegania się o odszkodowania za utracone korzyści może stanowić istotne wsparcie dla przedsiębiorców z branży turystycznej, szczególnie tych działających w regionach o dużej aktywności niedźwiedzi. Projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, jeśli zostanie przyjęty, stworzy mechanizm rekompensaty za straty, które dotychczas nie były objęte wsparciem państwa. Przedsiębiorcy będą musieli jednak przygotować się na konieczność udowodnienia bezpośredniego związku między odwołaniem rezerwacji a obawami przed drapieżnikami. To wymagać będzie gromadzenia odpowiedniej dokumentacji i komunikacji z klientami.
