Trybunał Konstytucyjny rozszerza uprawnienia Prezydenta. Koniec kontrasygnaty premiera dla SN Orzeczenie TK z 25 czerwca 2026 roku eliminuje wymóg podpisu premiera przy nominacjach w Sądzie Najwyższym. URL: https://sygnalbiznesu.pl/post/trybunal-konstytucyjny-rozszerza-uprawnienia-prezydenta-koniec-kontrasygnaty-premiera-dla-sn Opublikowano: 2026-06-26 Trybunał Konstytucyjny orzekł 25 czerwca 2026, że decyzje Prezydenta RP ws. powoływania władz SN nie wymagają kontrasygnaty premiera. Zwiększa to autonomię głowy państwa. --- Szybka odpowiedź Pytanie: Jakie zmiany w zakresie kontrasygnaty premiera wprowadziło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 roku? Odpowiedź: Trybunał Konstytucyjny orzekł 25 czerwca 2026 roku, że decyzje Prezydenta RP dotyczące powoływania i odwoływania władz Sądu Najwyższego nie wymagają kontrasygnaty premiera. Obejmuje to mianowanie asesorów sądowych, wyznaczanie przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego SN oraz sędziów kierujących pracami SN lub izb SN. --- Trybunał Konstytucyjny (TK) 25 czerwca 2026 roku zakwestionował wymóg kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla szeregu decyzji Prezydenta RP dotyczących Sądu Najwyższego. Orzeczenie to rozszerza autonomię głowy państwa w procesie obsady kluczowych stanowisk w sądownictwie, eliminując dotychczasową konieczność współdziałania z rządem w tych obszarach. Decyzja TK ma skutki na przyszłość, nie podważając ważności dotychczasowych nominacji. ## Co zmienia orzeczenie TK dla uprawnień Prezydenta? Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 roku znacząco zwiększa zakres samodzielnych uprawnień Prezydenta RP w odniesieniu do Sądu Najwyższego. Prezydent nie potrzebuje już podpisu premiera do skuteczności aktów dotyczących obsady i organizacji SN. Dotyczy to mianowania asesorów sądowych, wyznaczenia przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego SN, wyznaczenia sędziego kierującego pracami SN lub izby SN oraz powoływania sędziów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN. Wcześniej, w praktyce ustrojowej, akty Prezydenta RP dotyczące obsady funkcji przewodniczących zgromadzeń sędziów izb Sądu Najwyższego oraz powierzenia wykonywania obowiązków Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego były traktowane jako akty urzędowe wymagające kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów. Orzeczenie TK zmienia ten stan rzeczy, uznając dotychczasowy wymóg za niezgodny z Konstytucją RP. ## Dlaczego Trybunał Konstytucyjny podjął taką decyzję? Trybunał Konstytucyjny podjął decyzję na wniosek Małgorzaty Manowskiej, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, złożony w styczniu 2026 roku. TK uznał, że wymóg kontrasygnaty w wymienionych obszarach jest niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z jej artykułami 2, 7, 10, 173 oraz 144 ust. 3 pkt 20 i 23. Trybunał analizował zgodność z konstytucją przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym (m.in. art. 13 § 3, art. 111 § 4, art. 15 § 3, art. 15a § 3, art. 22a § 2, art. 106i § 1) oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych i Prawa o ustroju sądów administracyjnych. TK stwierdził, że żaden z przepisów nie zawiera wprost wymogu kontrasygnaty dla tych konkretnych działań Prezydenta. Oznacza to, że kontrola nie obejmowała przepisów odczytywanych literalnie, lecz ich interpretację i stosowanie w praktyce. Orzeczenie zapadło większością głosów, a sędzia Wojciech Zielonacki zgłosił zdanie odrębne, krytykując poszerzenie uprawnień prezydenta. ## Jakie są skutki prawne orzeczenia dla funkcjonowania Sądu Najwyższego? Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wywołuje skutki prawne na przyszłość, co oznacza, że nie podważa skuteczności czynności dokonanych przed dniem ogłoszenia orzeczenia. Zmiana dotyczy przyszłych nominacji i wyznaczeń w Sądzie Najwyższym. Orzeczenie bezpośrednio wpływa na obsadę co najmniej pięciu kluczowych stanowisk kierowniczych w SN, w tym przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego, sędziego kierującego pracami SN oraz sędziów kierujących pracami poszczególnych izb. Obecnie w Sądzie Najwyższym pracuje 90 czynnych sędziów, mimo że liczba stanowisk sędziowskich została ustalona na 120 (dane rp.pl, sn.pl). Orzeczenie TK może usprawnić proces obsadzania wakatów na stanowiskach kierowniczych, eliminując etap kontrasygnaty premiera. Może to również wpłynąć na dynamikę relacji między władzą wykonawczą a sądowniczą, dając Prezydentowi większą swobodę w kształtowaniu składu kierowniczego SN. ## Jak orzeczenie TK wpisuje się w szerszy kontekst polityczny? Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wpisuje się w szerszy kontekst sporów kompetencyjnych między organami władzy w Polsce. W 2026 roku do czerwca TK rozpoznał 12 wniosków dotyczących konstytucyjności przepisów, z czego 3 dotyczyły sądownictwa (dane trybunal.gov.pl [https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/wymog-podpisu-premiera-dla-skutecznosci-wyznaczenia-przez-prezydenta-przewodniczacego-zo-sn-lub-zgromadzenia-sedziow-w-izbie-sn-sedziego-kierujacego-pracami-sn-lub-izby-sn-sedziow-do-izby-oz-sn-i-mianowania-asesorow-2]). Wniosek Pierwszego Prezesa SN był jednym z nich, co podkreśla wagę kwestii ustrojowych w bieżącej debacie politycznej. Wcześniej, w 2024 roku, do Trybunału wpłynęło łącznie 318 wniosków, pytań prawnych i skarg konstytucyjnych, w tym 249 skarg konstytucyjnych (dane trybunal.gov.pl [https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/wymog-podpisu-premiera-dla-skutecznosci-wyznaczenia-przez-prezydenta-przewodniczacego-zo-sn-lub-zgromadzenia-sedziow-w-izbie-sn-sedziego-kierujacego-pracami-sn-lub-izby-sn-sedziow-do-izby-oz-sn-i-mianowania-asesorow-2]). Częstotliwość takich postępowań wskazuje na aktywność w zakresie kontroli konstytucyjności prawa. Decyzja TK z 25 czerwca 2026 roku jest kolejnym elementem kształtującym równowagę władz w Polsce, z potencjalnym wpływem na stabilność i przewidywalność systemu prawnego. Dla przedsiębiorców i inwestorów, zmiany w zakresie obsady kluczowych stanowisk w Sądzie Najwyższym mogą mieć pośrednie znaczenie dla stabilności systemu prawnego. Większa autonomia Prezydenta w tych nominacjach może przyspieszyć procesy decyzyjne, ale jednocześnie może budzić pytania o niezależność sądownictwa. Monitorowanie dalszych działań Prezydenta oraz reakcji innych organów władzy jest kluczowe dla oceny długoterminowych konsekwencji dla otoczenia biznesowego.