Zwolnienia lekarskie 2026/2027. Pracodawcy i pracownicy zyskają jasne zasady Nowelizacja ustawy o ZUS precyzuje definicje pracy zarobkowej i aktywności na L4, wprowadzając elastyczność od 2027. URL: https://sygnalbiznesu.pl/post/zwolnienia-lekarskie-20262027-pracodawcy-i-pracownicy-zyskaja-jasne-zasady Opublikowano: 2026-07-22 Nowe przepisy o L4 z 2026 r. precyzują definicje pracy zarobkowej i aktywności. Od 2027 r. możliwa praca u jednego pracodawcy, będąc na zwolnieniu od innego. Porządkuje zasady dla firm i pracowników. --- Szybka odpowiedź Pytanie: Jakie kluczowe zmiany w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich weszły w życie w 2026 i 2027 roku dla przedsiębiorców i pracowników? Odpowiedź: Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podpisana 7 stycznia 2026 roku, wprowadziła jasne definicje pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem L4, wchodząc w życie 13 kwietnia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 roku osoby zatrudnione w wielu miejscach będą mogły pracować u jednego pracodawcy, będąc na zwolnieniu od innego. --- Nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich, które weszły w życie w kwietniu 2026 roku, a częściowo wejdą w 2027 roku, mają na celu uporządkowanie zasad korzystania z L4. Zmiany precyzują dozwolone aktywności podczas chorobowego oraz rozszerzają uprawnienia kontrolne, co ma istotne konsekwencje dla pracodawców i pracowników. ## Co zmienia nowelizacja ustawy o zwolnieniach lekarskich? Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, podpisana przez Prezydenta RP 7 stycznia 2026 roku, wprowadziła większą przejrzystość w kwestiach zwolnień lekarskich. Zasadnicze zmiany weszły w życie 13 kwietnia 2026 roku, natomiast część rozwiązań dotyczących osób zatrudnionych w więcej niż jednym miejscu zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Głównym celem reformy jest likwidacja niejasności i stresu związanego z interpretacją przepisów dotyczących L4, co potwierdzają materiały gov.pl (źródło: gov.pl). Ustawa definiuje pojęcia „pracy zarobkowej” oraz „aktywności niezgodnej z celem zwolnienia”, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wcześniej brakowało tych definicji, co prowadziło do obaw pracowników o utratę zasiłku chorobowego nawet przy drobnych aktywnościach. Nowe regulacje mają zapewnić jasność w tym zakresie. ## Jakie aktywności są dozwolone na L4? Przepisy jasno określają, że podczas zwolnienia lekarskiego dozwolone są „zwykłe czynności dnia codziennego” oraz „czynności incydentalne, których wymagają istotne okoliczności”. Zgodnie z materiałami gov.pl, dozwolone aktywności obejmują wyjście do sklepu po podstawowe artykuły spożywcze, wizytę w aptece czy odprowadzenie dziecka do przedszkola, jeśli nikt inny nie może tego zrobić. Kluczowe jest rozróżnienie: czynności incydentalne nie mogą wynikać z polecenia pracodawcy. Są to pojedyncze, wyjątkowe działania, których niewykonanie mogłoby prowadzić do poważnych konsekwencji, takie jak podpisanie pilnego dokumentu czy jednorazowe opłacenie faktury. Nie są one traktowane jako praca zarobkowa. Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to natomiast działanie utrudniające leczenie lub rekonwalescencję. ## Kiedy praca na L4 jest możliwa? Nowelizacja wprowadza możliwość wykonywania pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego, ale tylko w ściśle określonych warunkach. Od 1 stycznia 2027 roku, na wniosek chorego, będzie możliwe wykonywanie pracy u jednego pracodawcy, będąc jednocześnie na zwolnieniu lekarskim od innego pracodawcy. Ta zmiana dotyczy osób posiadających więcej niż jeden tytuł ubezpieczenia. Przykładem może być chirurg ze złamanym palcem, który nie może operować, ale może prowadzić wykłady na uczelni, lub dziennikarz z chrypką, który nie może prowadzić audycji radiowej, ale może napisać artykuł. Jest to rozwiązanie dla sytuacji, gdzie charakter pracy pozwala na wykonywanie innych obowiązków, niezwiązanych z przyczyną zwolnienia. Nie oznacza to pełnej swobody dorabiania na tym samym etacie, a jedynie elastyczność dla osób z wieloma źródłami zatrudnienia. ## Co zmienia się w orzecznictwie lekarskim ZUS? Reforma zwolnień lekarskich obejmuje również usprawnienie procedur orzecznictwa lekarskiego. Ustawa wprowadza możliwość orzekania przez jednego lekarza zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, co ma przyspieszyć proces. Wcześniej w drugiej instancji orzekało trzech lekarzy. W sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe będzie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez trzech lekarzy orzeczników orzekających łącznie, zgodnie z materiałami gov.pl. Lekarz orzekający w pierwszej instancji będzie wyłączony z orzekania w tej samej sprawie w drugiej instancji, co ma zagwarantować bezstronność. Przy wyznaczaniu lekarza drugiej instancji uwzględniana będzie posiadana specjalizacja, odpowiednio do schorzenia. Dodatkowo, zwiększona zostanie liczba zatrudnionych lekarzy orzeczników ZUS, a w określonych sprawach orzeczenia będą wydawane przez pielęgniarki, pielęgniarzy i fizjoterapeutów. Termin na wydanie orzeczenia wynosi 30 dni. ## Jakie są standardowe okresy zasiłkowe? Standardowy okres zasiłkowy w Polsce wynosi 182 dni . W określonych przypadkach, na przykład w przypadku gruźlicy lub ciąży, okres ten może zostać wydłużony do 270 dni , zgodnie z przepisami ZUS (źródło: ZUS [https://www.zus.pl/]). Te ramy czasowe określają maksymalny okres, przez jaki pracownik może pobierać zasiłek chorobowy. ## Wnioski Nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich wprowadzają klarowność w zakresie dozwolonych aktywności i warunków pracy na L4, co zmniejsza ryzyko sporów i niepewności prawnej. Dla przedsiębiorców oznacza to jaśniejsze zasady kontroli pracowników i mniejsze ryzyko nadużyć, a dla pracowników, precyzyjne wytyczne dotyczące zachowania podczas choroby. Od 1 stycznia 2027 roku, firmy zatrudniające osoby z wieloma tytułami ubezpieczenia muszą być przygotowane na możliwość pracy tych osób u innego pracodawcy, co wymaga dostosowania wewnętrznych procedur.