Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy, który znacząco upraszcza obowiązki sprawozdawcze w zakresie ESG dla wielu polskich przedsiębiorstw. Celem jest redukcja obciążeń administracyjnych i biurokratycznych, co ma poprawić konkurencyjność firm na tle rynków pozaunijnych. Zmiany są odpowiedzią na unijny pakiet “Omnibus I”, który ogranicza liczbę podmiotów objętych raportowaniem zrównoważonego rozwoju.
Jakie firmy skorzystają z uproszczeń w raportowaniu ESG?
Uproszczenia w raportowaniu ESG dotkną przede wszystkim średnie i duże przedsiębiorstwa, które dotychczas były objęte tym obowiązkiem, ale nie spełniają nowych, wyższych progów unijnych. Od 2027 roku raportować będą musiały wyłącznie największe firmy, czyli te zatrudniające ponad 1000 pracowników oraz osiągające przychody netto przekraczające 450 mln euro rocznie, zgodnie z informacjami Ministerstwa Finansów z 24 lutego 2026 roku.
Firmy, które sporządziły raport ESG za rok obrotowy 2024, a które według nowych przepisów Unii Europejskiej nie będą już objęte tym obowiązkiem, otrzymają możliwość dobrowolnego zrezygnowania z raportowania za lata 2025 i 2026. Decyzja o skorzystaniu z tego rozwiązania będzie należała do zarządu spółki, który oceni strategię firmy, koszty raportowania oraz potencjalne korzyści biznesowe. To rozwiązanie ma na celu odciążenie przedsiębiorców, którzy znaleźli się poza nowym zakresem obowiązkowego raportowania.
Kiedy nowe zasady raportowania ESG wejdą w życie?
Pełne wejście w życie nowych, uproszczonych wymogów ESRS (European Sustainability Reporting Standards) nastąpi z początkiem 2027 roku. Jednakże, przepisy ustawy wdrażające opcję zawartą w pakiecie “Omnibus I” mają wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Dla firm z rokiem obrotowym zgodnym z kalendarzowym, oznacza to możliwość skorzystania ze zwolnienia przed terminem sprawozdania za 2025 rok, czyli przed 31 marca 2026 roku (gov.pl).
Ministerstwo Finansów podkreśla, że celem jest jak najszybsze wdrożenie zmian, aby przedsiębiorcy mogli planować swoje działania z odpowiednim wyprzedzeniem. “Projekt umożliwi części firm zobowiązanych do sporządzania raportów zrównoważonego rozwoju, tzw. raportów ESG, zwolnienie z tego obowiązku za lata 2025 i 2026”, podało Ministerstwo Finansów (źródło: Ministerstwo Finansów) 24 lutego 2026 roku.
Co oznacza pakiet Omnibus dla polskich przedsiębiorstw?
Pakiet “Omnibus I” to część szerszych zmian w unijnych regulacjach, mających na celu uproszczenie procedur dla firm. W kontekście polskim, oznacza to znaczące zmniejszenie liczby podmiotów objętych obowiązkowym raportowaniem ESG. Oprócz zmian w raportowaniu zrównoważonego rozwoju, pakiet ten wprowadza również uproszczenia w zakresie mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM).
Zgodnie z danymi biosystem.pl, wprowadzenie pakietu upraszczającego “Omnibus” zwolni z obowiązku raportowania w zakresie CBAM około 182 tys. importerów, co stanowi 90% wszystkich. Jednocześnie, sprawozdawczość zostanie zachowana dla ponad 99% emisji, co oznacza, że cel regulacji środowiskowych pozostaje nienaruszony, a obciążenia spadają z mniejszych podmiotów. To strategiczne posunięcie ma na celu odciążenie głównie małych i średnich przedsiębiorstw, które często nie dysponują zasobami do skomplikowanego raportowania.
Jakie są dalsze zmiany w harmonogramie raportowania ESG?
Oprócz bieżących uproszczeń, polski ustawodawca wprowadza również zmiany w harmonogramie raportowania ESG dla kolejnych grup przedsiębiorstw. Senat przyjął ustawę odraczającą obowiązek raportowania ESG dla dużych jednostek, określanych jako “druga fala”, z 2026 roku (za rok obrotowy 2025) na 2028 rok (za rok obrotowy 2027). Podobne przesunięcie dotyczy notowanych MŚP, czyli “trzeciej fali”, dla których obowiązek raportowania został przesunięty z 2027 roku na 2029 rok (akademialtca.pl, inforlex.pl).
Te zmiany mają na celu zapewnienie firmom więcej czasu na przygotowanie się do nowych wymogów, a także na dostosowanie wewnętrznych systemów i procesów. Odroczenia te są kluczowe dla przedsiębiorstw, które muszą zainwestować w nowe technologie i szkolenia, aby sprostać rosnącym standardom zrównoważonego rozwoju.
Uproszczenia w raportowaniu ESG, wprowadzone przez Ministerstwo Finansów, stanowią istotną zmianę dla polskich przedsiębiorców. Firmy, które nie spełniają nowych progów unijnych, mogą dobrowolnie zrezygnować z raportowania za lata 2025 i 2026, co pozwoli im zaoszczędzić na kosztach administracyjnych. Pełne wdrożenie nowych, bardziej restrykcyjnych kryteriów nastąpi od 2027 roku, obejmując jedynie największe podmioty. Dodatkowe odroczenia dla “drugiej” i “trzeciej fali” raportujących dają przedsiębiorstwom więcej czasu na adaptację, co może przełożyć się na lepsze przygotowanie do przyszłych wymogów zrównoważonego rozwoju.
