W polskiej przestrzeni publicznej narasta dyskusja wokół Orderu Orła Białego, najwyższego odznaczenia państwowego, przyznanego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Inicjatywa jego odebrania, zgłoszona przez Karola Nawrockiego, zyskała znaczące poparcie społeczne, co ujawniają najnowsze badania opinii. Wyniki sondażu wskazują na głęboki podział w społeczeństwie, który może mieć istotne konsekwencje dla polityki zagranicznej Polski i relacji z kluczowym wschodnim sąsiadem.
Jak Polacy oceniają inicjatywę odebrania Orderu Orła Białego?
Większość Polaków opowiada się za odebraniem Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu. Z badania SW Research dla „Wprost”, opublikowanego w czerwcu 2026 roku, wynika, że 52,3% respondentów popiera tę inicjatywę. Szczegółowe dane pokazują, że 36% badanych jest „zdecydowanie za”, a 16% „raczej za” odebraniem odznaczenia. To silny sygnał dla decydentów, odzwierciedlający nastroje społeczne w kwestii symboliki historycznej i polityki zagranicznej.
Mniejszość, bo 22,4% ankietowanych, sprzeciwia się takiemu krokowi. W tej grupie 11% jest „zdecydowanie przeciw”, a 13% „raczej przeciw”. Znacząca część społeczeństwa, bo 25,3%, pozostaje niezdecydowana w tej kwestii, co podkreśla złożoność i wrażliwość tematu. Warto zaznaczyć, że w obiegu medialnym pojawiają się nieznaczne różnice w zaokrągleniach tych danych, jednak ogólny trend poparcia dla odebrania orderu pozostaje spójny. Inny sondaż, przeprowadzony przez United Surveys dla Wirtualnej Polski, również wskazał na poparcie 51,2% Polaków dla odebrania orderu, co potwierdza dominujący sentyment.
Co stoi za wnioskiem o odebranie odznaczenia?
Inicjatywa odebrania Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu pochodzi od Karola Nawrockiego, historyka i byłego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Nawrocki argumentuje, że decyzja prezydenta Ukrainy o nadaniu imienia „Bohaterów UPA” Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” jest sprzeczna z wartościami, które symbolizuje polskie odznaczenie. Order Orła Białego, ustanowiony w 1705 roku, jest najwyższym odznaczeniem Rzeczypospolitej Polskiej, przyznawanym za wybitne zasługi cywilne i wojskowe dla kraju. Jego nadanie ma wymiar symboliczny, podkreślający bliskie relacje i wspólne wartości.
Według Nawrockiego, gloryfikowanie postaci związanych z Ukraińską Powstańczą Armią, odpowiedzialną za zbrodnie na Polakach, sprawia, że Ukraina pod względem mentalnym nie jest gotowa na bycie częścią rodziny europejskiej. Ta kwestia historyczna od lat stanowi punkt zapalny w relacjach polsko-ukraińskich. Kapituła Orderu Orła Białego zebrała się w Juracie, aby rozważyć wniosek Nawrockiego. Decyzja w tej sprawie należy do prezydenta Polski. Przesłanką do odebrania orderu może być uznanie, że do odznaczenia doszło w wyniku wprowadzenia w błąd lub że odznaczony dopuścił się czynu, przez który stał się niegodny wyróżnienia.
Jakie są polityczne i dyplomatyczne implikacje sondażu?
Wyniki sondażu wskazują na wyraźny podział w polskim społeczeństwie, co stawia prezydenta Andrzeja Dudę w trudnej sytuacji decyzyjnej. Prezydent Duda, komentując sprawę, stwierdził, że Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego
“w innym czasie i w innych warunkach”, Andrzej Duda, prezydent Polski.
Podkreślił, że obecna decyzja należy do urzędującego prezydenta, co sugeruje, że kontekst historyczny i obecna sytuacja geopolityczna są kluczowe dla ostatecznego rozstrzygnięcia.
Debata wokół orderu wywołała również reakcje wśród innych polityków, podkreślając jej znaczenie dla polskiej sceny politycznej i dyplomacji. Donald Tusk, odnosząc się do kwestii historycznych, napisał na portalu X: „Jeśli pokłócimy się o przeszłość, ktoś inny wygra przyszłość. Prezydent Ukrainy powinien to wreszcie rozumieć. Polski też. Zanim będzie za późno!”. Wypowiedź ta sugeruje obawy przed negatywnym wpływem sporu na przyszłe relacje polsko-ukraińskie, które są strategicznie ważne w obliczu rosyjskiej agresji. Ewentualna decyzja o odebraniu orderu wymaga kontrasygnaty premiera, co dodatkowo komplikuje proces i czyni go przedmiotem szerszej dyskusji politycznej.
Jakie są potencjalne konsekwencje dla relacji polsko-ukraińskich?
Decyzja w sprawie Orderu Orła Białego dla Wołodymyra Zełenskiego niesie ze sobą potencjalne, dalekosiężne konsekwencje dla relacji polsko-ukraińskich. Z jednej strony, utrzymanie odznaczenia w obliczu tak silnego sprzeciwu społecznego w Polsce może być postrzegane jako ignorowanie wrażliwości historycznych i oczekiwań części elektoratu. Z drugiej strony, jego odebranie mogłoby zostać zinterpretowane przez Kijów jako gest wrogości lub osłabienie wsparcia w kluczowym momencie wojny.
Dla przedsiębiorców i inwestorów, stabilność relacji międzynarodowych ma bezpośrednie przełożenie na klimat inwestycyjny i możliwości współpracy transgranicznej. Jakiekolwiek napięcia dyplomatyczne mogą wpłynąć na projekty infrastrukturalne, handel czy przepływ kapitału. W kontekście odbudowy Ukrainy i jej integracji z Unią Europejską, Polska odgrywa kluczową rolę. Decyzja prezydenta, niezależnie od jej treści, będzie miała wymiar symboliczny i praktyczny, wpływając na percepcję Polski jako partnera i sojusznika.
Sondaż SW Research dla „Wprost” z czerwca 2026 roku jasno pokazuje, że ponad połowa Polaków popiera odebranie Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu. Ta opinia publiczna, w połączeniu z politycznymi naciskami i historycznymi kontrowersjami, stawia polskie władze przed złożonym wyzwaniem. Ewentualna decyzja o odebraniu odznaczenia może wpłynąć na wizerunek Polski na arenie międzynarodowej oraz na dalszy kształt stosunków z Ukrainą, szczególnie w kontekście trwającej wojny i aspiracji europejskich Kijowa. Przedsiębiorcy i inwestorzy powinni monitorować rozwój sytuacji, gdyż stabilność polityczna i dyplomatyczna ma bezpośredni wpływ na warunki prowadzenia działalności gospodarczej w regionie.
