Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) mierzy się z konsekwencjami sporu między Polską a koncernem farmaceutycznym Pfizer. 1 lipca 2026 roku PAŻP otrzymała informację od Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) o zajęciu wierzytelności z tytułu należnych jej opłat trasowych. Blokada środków jest bezpośrednim skutkiem nieprawomocnego wyroku sądu w Brukseli, który obciążył Polskę obowiązkiem zapłaty 5,6 mld zł firmie Pfizer.
Dlaczego Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) stała się celem egzekucji?
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) nie była stroną w sporze sądowym z Pfizerem, jednak jej przychody stały się celem egzekucji. Francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli wydał 1 kwietnia 2026 roku nieprawomocny wyrok, który nakazuje Polsce zapłatę 5,6 mld zł koncernowi Pfizer. Roszczenia Pfizera wynikają z niezrealizowania przez Polskę umowy zakupu około 64 mln dawek szczepionek przeciwko COVID-19. Sąd uznał to za naruszenie zobowiązań umownych.
Egzekucja wyroku, mimo jego nieprawomocnego charakteru, została skierowana na wierzytelności PAŻP. EUROCONTROL, jako międzynarodowa organizacja, pobiera opłaty trasowe od przewoźników lotniczych za przeloty nad terytorium państw członkowskich, a następnie przekazuje je krajowym agencjom żeglugi powietrznej. Ten mechanizm sprawił, że środki należne PAŻP stały się łatwym celem dla egzekucji międzynarodowej. Koncern Pfizer, w odpowiedzi na pytania mediów, oświadczył, że działa w ramach „ustanowionych mechanizmów egzekwowania prawa”, podkreślając znaczenie zobowiązań umownych.
Jakie są konsekwencje blokady środków dla PAŻP i bezpieczeństwa lotów?
Zajęcie wierzytelności od EUROCONTROL stanowi poważne zagrożenie dla płynności finansowej Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Opłaty trasowe są kluczowym źródłem finansowania Agencji, pokrywającym jej bieżące koszty operacyjne, w tym wynagrodzenia kontrolerów ruchu lotniczego oraz inwestycje w infrastrukturę. Blokada obejmuje zarówno środki już zgromadzone, jak i te, które mają wpłynąć w przyszłości.
PAŻP zapewnia, że ciągłość żeglugi powietrznej nie jest zagrożona. Agencja współpracuje z Prokuratorią Generalną RP, przygotowując formalny sprzeciw wobec decyzji o zajęciu środków. Sprzeciw zostanie wniesiony w belgijskim sądzie w wymaganym terminie. Mimo tych działań, długoterminowa blokada może wpłynąć na zdolność Agencji do realizacji planowanych inwestycji i utrzymania wysokiego poziomu usług.
Jakie działania podejmuje rząd w obliczu zajęcia wierzytelności PAŻP?
Rząd polski aktywnie poszukuje rozwiązań w związku z zajęciem wierzytelności PAŻP. Minister zdrowia wskazał na potrzebę zabezpieczenia dodatkowego miliarda złotych w budżecie państwa, aby pokryć potencjalne koszty związane z tym sporem, jak podała Rzeczpospolita. Kwota ta ma stanowić zabezpieczenie w przypadku, gdyby Polska musiała ostatecznie uregulować zobowiązania wobec Pfizera.
Działania rządu koncentrują się na dwóch płaszczyznach: prawnej i finansowej. Na płaszczyźnie prawnej, Polska przygotowuje apelację od nieprawomocnego wyroku sądu w Brukseli. Na płaszczyźnie finansowej, poszukiwane są mechanizmy, które pozwolą na utrzymanie płynności PAŻP i zapewnienie ciągłości jej operacji, niezależnie od wyniku sporu z Pfizerem.
Co oznacza zajęcie wierzytelności PAŻP dla przedsiębiorców i inwestorów?
Zajęcie wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przez EUROCONTROL, będące konsekwencją sporu z Pfizerem, stanowi precedens w zakresie egzekucji międzynarodowych wobec podmiotów państwowych. Dla przedsiębiorców i inwestorów oznacza to zwiększone ryzyko w transakcjach z podmiotami publicznymi, zwłaszcza w kontekście międzynarodowych zobowiązań. Firmy powinny dokładnie analizować klauzule umowne i potencjalne ryzyka związane z niewykonaniem kontraktów, szczególnie tych o dużej wartości. W przypadku sporów międzynarodowych, nawet nieprawomocne wyroki mogą prowadzić do natychmiastowych konsekwencji finansowych, wpływając na płynność operacyjną podmiotów zależnych od państwa.
