Prokuratura Regionalna w Gdańsku postawiła zarzuty pięciu osobom w związku z wyłudzeniem ponad 7,5 mln zł dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Dwie osoby trafiły do aresztu. Sprawa dotycząca projektu “czyszczenia dna Bałtyku” to element szerszego śledztwa, które ujawnia systemowe nieprawidłowości w zarządzaniu funduszami publicznymi przeznaczonymi na innowacje.
Jakie są szczegóły zarzutów w sprawie “czyszczenia dna Bałtyku”?
Pięć osób usłyszało zarzuty w śledztwie dotyczącym wyłudzenia ponad 7,5 mln zł z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Prokuratura Regionalna w Gdańsku poinformowała o aresztowaniu dwóch podejrzanych. Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) z Gdańska zatrzymało te osoby w związku z podejrzeniem wyłudzenia grantów.
Zarzuty dotyczą projektu, który miał na celu “czyszczenie dna Bałtyku”. Mechanizm wyłudzenia opierał się na fikcyjnych usługach doradczych oraz zawyżaniu kosztów w projektach unijnych. Podejrzani prali również brudne pieniądze. Śledztwo w tej sprawie prowadzi Prokuratura Regionalna w Gdańsku we współpracy z CBA.
Kto stoi za wyłudzeniami z NCBR i jakie są szersze konsekwencje?
Afera “czyszczenia dna Bałtyku” to tylko jeden z wątków szerszego śledztwa dotyczącego wyłudzeń z NCBR, które obejmuje łącznie 34 podejrzanych. W nowym akcie oskarżenia, obejmującym osiem osób, Prokuratura Regionalna w Warszawie zarzuca wyłudzenie niemal 3,5 mln zł oraz usiłowanie wyłudzenia 36,5 mln zł. Całkowita kwota wyłudzonych środków w szerszym postępowaniu wynosi niemal 5 mln zł, a usiłowanych wyłudzeń 43 mln zł (wydarzenia.interia.pl). Przestępcza działalność miała miejsce w okresie od czerwca 2022 do stycznia 2024 roku.
Wśród kluczowych osób objętych śledztwem są Hanna S., była zastępca dyrektora NCBR w latach 2022, 2023, oraz Krzysztof B., były prezes NCBR Investment Fund (wiadomosci.wp.pl). Prokuratura Regionalna w Warszawie i Szczecinie, a także Prokuratura Europejska, prowadzą te postępowania, co podkreśla unijny charakter dotacji i skalę problemu.
Jakie nieprawidłowości w NCBR ujawniła Najwyższa Izba Kontroli?
Nieprawidłowości w NCBR mają charakter systemowy, co potwierdza raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK). NIK wykryła, że w konkursie „Szybka Ścieżka" z 2022 roku projekt o dofinansowaniu 123 mln zł został pozytywnie oceniony, mimo że przekraczał limit 20 mln euro (około 90 mln zł). Stanowiło to bezpośrednie naruszenie regulaminu konkursu oraz przepisów Unii Europejskiej (nik.gov.pl).
W 2022 roku NCBR przyznał granty na łączną kwotę ponad 801 mln zł. Ujawnione nieprawidłowości i zainteresowanie CBA oraz NIK wskazują na brak odpowiednich mechanizmów kontrolnych. NCBR, jako instytucja odpowiedzialna za wspieranie innowacji, stało się podatne na nadużycia.
Co oznaczają te afery dla przyszłości finansowania innowacji w Polsce?
Afery związane z wyłudzeniami z NCBR podważają zaufanie do systemu finansowania innowacji w Polsce. Przedsiębiorcy i inwestorzy mogą obawiać się o przejrzystość i efektywność programów wsparcia. Konieczne jest wzmocnienie nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych oraz wprowadzenie bardziej rygorystycznych procedur weryfikacji projektów. Bez skutecznych reform, ryzyko kolejnych nadużyć pozostanie wysokie, co może zniechęcić do inwestowania w polskie innowacje.
