Zajęcie środków Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) przez Pfizer eskaluje spór finansowy między Polską a koncernem farmaceutycznym. Działanie to, wynikające z wyroku belgijskiego sądu, bezpośrednio uderza w płynność operacyjną PAŻP. Agencja złożyła formalny sprzeciw w sądzie w Brukseli 17 lipca 2026 roku, dążąc do odblokowania zamrożonych funduszy.
Dlaczego Pfizer zajął środki PAŻP, skoro Agencja nie była stroną sporu?
Pfizer zajął środki PAŻP w ramach egzekucji roszczeń wobec państwa polskiego, a nie bezpośrednio wobec Agencji. Belgijski sąd pierwszej instancji w Brukseli wydał 1 kwietnia 2026 roku wyrok nakazujący Polsce odebranie około 64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19. Polska odmówiła przyjęcia tych dawek, powołując się na klauzulę siły wyższej. W odpowiedzi, Pfizer podjął działania egzekucyjne, które doprowadziły do zajęcia wierzytelności PAŻP w Eurocontrol (CRCO) z dniem 1 lipca 2026 roku. PAŻP, jako podmiot zarządzający ruchem lotniczym, otrzymuje opłaty trasowe za przeloty nad polską przestrzenią powietrzną, które są zbierane i dystrybuowane przez Eurocontrol.
Ile wynosi roszczenie Pfizera i jak wpływa na finanse PAŻP?
Roszczenie Pfizera wobec Polski wynosi 5 mld 644 mln zł, powiększone o 170 mln zł kosztów procesowych, co daje łączną kwotę 5,814 mld zł. Zajęcie wierzytelności przez Pfizer oznacza, że PAŻP straciła dostęp do ponad 80% swoich przychodów. Środki te nie zostały jeszcze przekazane Pfizerowi, lecz są zamrożone na kontach Eurocontrol do czasu rozstrzygnięcia sprawy lub zaspokojenia roszczenia. Utrata dostępu do tak znaczącej części budżetu stanowi poważne wyzwanie dla bieżącej działalności Agencji, która odpowiada za bezpieczeństwo ruchu lotniczego w Polsce.
Jaki kontekst ma spór o szczepionki i co oznacza dla Polski?
Spór dotyczy kontraktu zawartego w 2021 roku między Komisją Europejską a Pfizerem na dostawy szczepionek przeciw COVID-19. Wartość kontraktu, na który Polska się zgodziła, wynosiła około 1,3 miliarda euro. Orzeczenie sądu nakazuje Polsce odebranie 64 mln dawek szczepionek. Dla porównania, populacja Polski wynosi około 37,5 mln osób (dane GUS, 2025/2026). Oznacza to, że Polska musiałaby odebrać szczepionki w ilości wystarczającej na ponad 1,7 pełnych cykli szczepienia całej populacji, zakładając dwie dawki na osobę. Taka nadwyżka zamówienia w stosunku do potrzeb krajowych jest kluczowym argumentem strony polskiej w sporze.
Jakie są dalsze kroki PAŻP i perspektywy rozwiązania sytuacji?
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej kontynuuje działania prawne zmierzające do uchylenia zastosowanego zabezpieczenia i odblokowania środków finansowych. Złożenie formalnego sprzeciwu w sądzie w Brukseli 17 lipca 2026 roku jest pierwszym krokiem w tym procesie. Rząd polski również zapowiedział wsparcie dla PAŻP, co może obejmować interwencje dyplomatyczne lub finansowe. Rozwiązanie sytuacji będzie wymagało dalszych negocjacji i działań prawnych, zarówno na poziomie Agencji, jak i państwa polskiego.
Jeśli zamrożone środki PAŻP nie zostaną odblokowane w ciągu najbliższych miesięcy, Agencja będzie musiała znaleźć alternatywne źródła finansowania lub ograniczyć inwestycje, aby utrzymać płynność operacyjną. Przedsiębiorstwa z sektora lotniczego oraz firmy współpracujące z PAŻP powinny monitorować rozwój sytuacji, gdyż długotrwałe problemy finansowe Agencji mogą wpłynąć na stabilność operacyjną polskiej przestrzeni powietrznej.
